Choroby oczu u buldoga francuskiego – przewodnik dla opiekunów (ECVO)

Buldog francuski to rasa, która ze względu na swoją anatomię głowy i dużą, wypukłą gałkę oczną ma zwiększone ryzyko różnych schorzeń okulistycznych. Nic dziwnego, że opiekunowie najczęściej w Google wpisują frazy takie jak:

• „buldog francuski czerwone oczy”,
• „buldog francuski mętne oczy – co to znaczy”,
• „buldog francuski nie widzi” czy
• „cherry eye buldog francuski” – bo wiele z tych zmian wymaga wczesnej diagnozy i leczenia.

Dziedziczne choroby oczu u buldoga francuskiego

ECVO (European College of Veterinary Ophthalmologists) wyróżnia szereg znanych i przypuszczalnie dziedzicznych schorzeń oczu u buldogów francuskich, z opisanymi wiekami wystąpienia i informacją, czy istnieje test genetyczny.

1. Prolapsed gland of the nictitating membrane (Cherry Eye) - Wypadnięcie gruczołu trzeciej powieki

Opis: wypadnięcie gruczołu trzeciej powieki, widoczne jako czerwona, „wiśniowa” narośl w kąciku oka.
Wiek wystąpienia: często u psów 2–6 miesięcy.
Test genetyczny: nie dostępny.
Uwagi: często zmaga się z tym problemem kilka szczeniąt, możliwe jest leczenie chirurgiczne.

2. Entropium

Opis: powieka zawija się do środka, przez co rzęsy i skóra drażnią rogówkę.
Wiek wystąpienia: może pojawiać się w młodym wieku i utrzymywać się w dorosłości.
Test genetyczny: brak.
Dlaczego to ważne: stan ten może prowadzić do wrzodów rogówki i przewlekłego bólu.

3. Distichiasis / Ectopic cilia - Rzęsy dwurzędowe / ektopowe

Opis: nieprawidłowo rosnące rzęsy, które podrażniają oko.
Wiek wystąpienia: często we wczesnym wieku.
Test genetyczny: brak.
Skutki: może prowadzić do łzawienia, mrużenia i owrzodzeń. 

4. Keratoconjunctivitis Sicca (KCS) – Zespół Suchego Oka

Opis: niewystarczająca produkcja łez, co prowadzi do stanów zapalnych.
Wiek wystąpienia: częściej u psów > 8 lat.
Test genetyczny: brak.
Objawy: przewlekłe łzawienie, ropna wydzielina, swędzenie i ból.

5. Corneal dystrophy (dystrofia rogówki)

Opis: zmiany w strukturze rogówki, które mogą dawać mętnienie.
Wiek wystąpienia: często u 4–6 lat.
Test genetyczny: brak.
Znaczenie: może powodować pogorszenie widzenia. ?

6. Zaćma 

Opis: zmętnienie soczewki powodujące pogorszenie widzenia.
Wiek wystąpienia: najczęściej 6 miesięcy – 3 lata.
Test genetyczny: testowana mutacja w genie HSF4, sugerująca dziedziczną postać. Możliwe jest też wystąpienie zaćmy o podobnym przebiegu, ale z negatywnym testem genetycznym.
Dlaczego to ważne: może postępować szybko i prowadzić do utraty wzroku.

Inne schorzenia zgłaszane u rasy
ECVO notuje także:

• Persistent pupillary membrane – włókniste pasma w oku związane z rozwojem tęczówki utrzymujące się po narodzinach.
• Iridocorneal angle abnormality – nieprawidłowy kąt tęczówkowo-rogówkowy, który może predysponować do jaskry.
• Lens luxation – przemieszczanie się soczewki / zwichnięcie soczewki u dorosłych psów.
• Retinal dysplasia, multifocal – nieprawidłowy rozwój siatkówki widoczny w postaci np. fałdów siatkówki.

Wiek wystąpienia – czego można się spodziewać?

Nawet w tej samej rasie różnych schorzeń okulistycznych można spodziewać się w różnym wieku:

• Szczenięta (2–6 mies.) – najczęściej cherry eye.
• Młode psy (ok. 4–6 lat) – dystrofia rogówki.
• Wiek dorosły (6 m–3 l.) – zaćma.
• Starsze psy (> 8 lat) – „suche oko” (KCS).
• PRA (postać zaniku siatkówki) – ~5–8 lat (obserwacje kliniczne).

Testy genetyczne i badania okulistyczne ?

Obecnie test genetyczny dostępny jest tylko dla jednej formy zaćmy związanej z mutacją w genie HSF4 (presumed autosomal recessive).

Inne wrodzone wady nie mają konkretnych markerów genetycznych, więc najważniejszym narzędziem pozostaje regularne badanie okulistyczne przeprowadzane przez specjalistę ECVO.

Codzienna kontrola wzroku – co robić?

✔ Obserwuj, czy buldog francuski ma czerwone oczy, łzawiące oko lub oko spuchnięte.
✔ Zgłoś się do okulisty, jeśli pies nie widzi, mruży oczy, trze je łapami albo ma ropną wydzielinę.
✔ Badania okulistyczne przynajmniej raz w roku pomagają wykryć zmiany genetyczne lub nabyte.

Frazy takie jak:

• buldog francuski czerwone oczy
• buldog francuski mętne oczy – co to znaczy
• buldog francuski nie widzi
• cherry eye buldog francuski
• zaćma u buldoga francuskiego

…odzwierciedlają najczęstsze problemy okulistyczne tej rasy, z których wiele jest powiązanych z dziedzicznymi predyspozycjami. Zrozumienie wieku wystąpienia chorób i roli badań okulistycznych pomaga w szybszej diagnozie i bardziej efektywnym leczeniu. 

lek. wet. Natalia Kucharczyk ESE ECVO