Najczęściej zadawane pytania o choroby oczu u owczarka australijskiego (FAQ)

1. Jakie choroby oczu występują u owczarków australijskich?

Owczarki australijskie są predysponowane do kilku wrodzonych lub genetycznych schorzeń oczu, które mogą wpływać na widzenie.

Do najczęściej wymienianych należą:

  • Microphthalmia (małe oko z anomaliami)
  • Zaćma
  • Postępujący zanik siatkówki (PRA)
  • Anomalia oczu collie (CEA – Collie Eye Anomaly)
  • Canine multifocal retinopathy (CMR1)
  • Degeneracja czopków (cone degeneration)
  • Wieloogniskowa dysplazja siatkówki
  • Neuronalna ceroid lipofuscynoza (choroba neurodegeneracyjna)
  • Dodatkowo mogą wystąpić zmiany takie jak distichiasis (nieprawidłowy wzrost rzęs), szczelina, PPM (przetrwała błona źreniczna) czy zaburzenia pigmentacji. 


2. Co to jest Collie Eye Anomaly (CEA) i jak ją rozpoznać?

CEA (anomalia oczu collie) to wrodzona, dziedziczna choroba oczu obecna także u Australian Shepherd. Dotyczy rozwoju siatkówki i naczyniówki i może przebiegać od łagodnych zmian po ciężkie uszkodzenia prowadzące do ślepoty. CEA jest dziedziczona autosomalnie recesywnie, a zmiany można wykryć już u szczeniąt poprzez funduskopię (badanie dna oka).  Objawy mogą obejmować: zmiany w obrębie tylnej części oka obserwowane podczas badania okulistycznego, czasami brak widocznych objawów klinicznych przy łagodnych postaciach. 


3. Co to jest PRA (Postępujący Zanik Siatkówki)?

PRA to grupa genetycznych chorób siatkówki prowadzących do stopniowej degeneracji tkanek siatkówki i utraty widzenia, często z postępującym pogorszeniem aż do ślepoty. U psów objawy mogą rozpoczynać się od problemów z widzeniem o zmierzchu i pogarszać się w miarę postępu choroby.  PRA w ECVO jest ujęta jako dziedziczna i może być potwierdzona poprzez odpowiednie badania okulistyczne lub test genetyczny. 


4. Czy Australian Shepherd może mieć zaćmę?

Tak — zaćma (katarakta) jest uznawana u tej rasy za chorobę genetyczną i może rozwijać się w różnym wieku. W ECVO jest wymieniona jako typ „posterior polar / nuclear cataract” z możliwością postępu do całkowitej nieprzezroczystości soczewki.  Wczesne stadium często nie daje wyraźnych objawów, dlatego regularne badania okulistyczne są kluczowe. 


5. Jak często badać oczy psa Australian Shepherd?

Specjaliści zalecają coroczne badanie okulistyczne z oceną pod kątem chorób wrodzonych i dziedzicznych oraz z uzyskaniem certyfikatu ECVO, szczególnie u psów hodowlanych.


6. Czy są dostępne testy genetyczne na choroby oczu?

Tak — na rynku dostępne są testy genetyczne, które mogą wskazać, czy pies jest nosicielem lub jest dotknięty konkretnymi mutacjami odpowiadającymi m.in. za CEA, PRA czy zaćmę. Testy pozwalają hodowcom podejmować świadome decyzje hodowlane i redukować ryzyko przekazywania chorób potomstwu. 


7. Jak rozpoznać, że mój Aussie ma problem z oczami?

Do najczęściej obserwowanych objawów problemów okulistycznych należą:

  • nadmierne łzawienie
  • mrużenie oczu lub pocieranie łapą
  • zmiana koloru lub wyglądu źrenicy
  • utrata ostrości widzenia (np. trudności w poruszaniu się po zmroku)
  • widoczne zmętnienie soczewki lub zmiany w dnie oka

W razie zauważenia tych objawów należy pilnie udać się do okulisty weterynaryjnego. 


8. Czy choroby oczu u tej rasy są uleczalne?

Wiele genetycznych chorób oczu, takich jak PRA czy CEA, nie ma obecnie leczenia przyczynowego — terapia skupia się na monitorowaniu, zarządzaniu objawami i zapobieganiu powikłaniom.  Niektóre problemy, jak konkretne rodzaje zaćmy, mogą kwalifikować się do zabiegów chirurgicznych wykonywanych przez okulistę weterynaryjnego


lek. wet. Natalia Kucharczyk ESE ECVO

ul. Chałupnicza 67
51-503 Wrocław
kom. +48 570 961 931
mail: kontakt@eyevet.pl