Oczy naszych zwierząt są niezwykle wrażliwym i skomplikowanym narządem. Niestety u wielu ras psów i kotów istnieje zwiększone ryzyko występowania chorób okulistycznych o podłożu genetycznym. W praktyce oznacza to, że nawet młode, pozornie zdrowe zwierzę może rozwijać schorzenie, które przez długi czas nie daje wyraźnych objawów.
Dlatego tak ważna jest świadomość opiekunów oraz regularne badania okulistyczne, szczególnie u ras uznawanych za predysponowane do określonych chorób oczu. W wielu przypadkach wczesne wykrycie zmian pozwala spowolnić rozwój choroby, wdrożyć odpowiednie leczenie, a czasem nawet zapobiec utracie wzroku.
Dlaczego choroby genetyczne oczu są tak podstępne?
Wiele chorób okulistycznych rozwija się stopniowo. Zwierzęta bardzo dobrze adaptują się do pogarszającego się widzenia, dlatego opiekunowie często zauważają problem dopiero w zaawansowanym stadium choroby.
Do najczęstszych dziedzicznych chorób oczu u psów należą m.in.:
Nieleczone lub zbyt późno rozpoznane choroby mogą doprowadzić do nieodwracalnej utraty widzenia, przewlekłego bólu oka, a w skrajnych przypadkach nawet konieczności jego usunięcia. Dlatego tak ważną rolę odgrywają badania przesiewowe oczu, wykonywane szczególnie u ras predysponowanych.
Rasy psów szczególnie narażone na choroby oczu
W naszym przewodniku opisujemy rasy, u których określone choroby okulistyczne pojawiają się statystycznie częściej. Poniżej przedstawiamy kilka przykładów.
Border Collie i rasy pasterskie
U psów z grupy collie i ras pasterskich stosunkowo często diagnozuje się anomalię oczu collie (CEA) – chorobę rozwojową obejmującą siatkówkę oraz naczyniówkę. W łagodnych przypadkach zmiany mogą nie wpływać znacząco na widzenie, jednak u części psów mogą prowadzić do poważnych zaburzeń wzroku.
Do ras, u których obserwuje się tę chorobę, należą m.in. Border Collie, Collie długowłosy czy owczarki australijskie. W ostatnich latach opisano również jej występowanie u australijskich kelpie.
Badania okulistyczne w wieku 6-8 tygodni u szczeniąt z tych ras pozwalają wykryć zmiany na bardzo wczesnym etapie życia!
Cocker spaniel
Cocker spaniele należą do ras, u których częściej obserwuje się zaćmę dziedziczną oraz postępujący zanik siatkówki. Choroby te mogą rozwijać się powoli, a pierwsze objawy bywają trudne do zauważenia. Zaćma prowadzi do stopniowego zmętnienia soczewki oka i może być jedną z najczęstszych przyczyn utraty widzenia u psów. W wielu przypadkach jedyną skuteczną metodą leczenia jest zabieg chirurgiczny usunięcia zmętniałej soczewki.
Husky syberyjski
Husky syberyjski to rasa piękna i bardzo popularna, ale niestety również obciążona pewnymi chorobami oczu. U tych psów mogą występować m.in.: zaćma młodzieńcza,dystrofie rogówki,jaskra pierwotna.W przypadku jaskry choroba może rozwijać się gwałtownie i prowadzić do nieodwracalnego uszkodzenia nerwu wzrokowego oraz utraty wzroku.
Pudle
Pudle, zwłaszcza miniaturowe i toy, należą do ras predysponowanych m.in. do postępującego zaniku siatkówki (PRA). Choroba ta powoduje stopniową degenerację komórek siatkówki odpowiedzialnych za widzenie. Pierwsze objawy często obejmują pogorszenie widzenia po zmroku, a w późniejszym stadium może dojść do całkowitej ślepoty.
Owczarek niemiecki
U owczarków niemieckich stosunkowo często występuje przewlekłe powierzchowne zapalenie rogówki, znane także jako pannus lub „łuszczka”. Choroba ta ma podłoże immunologiczne i jej rozwój może być nasilany przez promieniowanie UV. Nieleczona może prowadzić do stopniowego pokrywania rogówki barwnikiem, co ogranicza widzenie. Wczesna diagnoza i odpowiednie leczenie pozwalają jednak skutecznie kontrolować jej przebieg.
Dlaczego badania przesiewowe są tak ważne?
W przypadku chorób genetycznych oczu ogromną rolę odgrywają regularne badania okulistyczne, szczególnie u zwierząt hodowlanych.
Specjalistyczne badanie okulistyczne pozwala:
W wielu rasach badania takie wykonywane są w ramach międzynarodowego programu ECVO (European College of Veterinary Ophthalmologists), który umożliwia ocenę chorób dziedzicznych oczu u psów i kotów.
Sprawdź, czy Twoja rasa znajduje się w naszym przewodniku
Na stronie eyevet.pl w sekcji WIEDZA przygotowaliśmy specjalny przewodnik ras predysponowanych do chorób oczu. Znajdą w nim Państwo szczegółowe artykuły dotyczące konkretnych ras – opisujące najczęstsze choroby okulistyczne, ich objawy oraz zalecenia dotyczące badań profilaktycznych.
Aby ułatwić korzystanie z przewodnika, rasy można wyszukiwać alfabetycznie, dzięki czemu szybko sprawdzą Państwo, czy dana rasa znajduje się już w naszej bazie wiedzy.
W najbliższych tygodniach będziemy systematycznie dodawać kolejne rasy psów i kotów, rozszerzając przewodnik o nowe artykuły oraz aktualne informacje dotyczące chorób okulistycznych.
Zachęcamy do regularnego odwiedzania naszej sekcji Wiedza – świadomy opiekun to najlepsza ochrona wzroku swojego pupila.
lek.wet. Natalia Kucharczyk ESE ECVO
