Owczarek niemiecki to popularna i wszechstronna rasa psów użytkowych, ale podobnie jak inne rasy, ma predyspozycje do określonych chorób okulistycznych, które mogą wpływać na komfort życia, widzenie, a nawet prowadzić do utrata wzroku. Analiza chorób okulistycznych dla tej rasy została opublikowana przez European College of Veterinary Ophthalmologists (ECVO).
Właściciele owczarków niemieckich najczęściej wpisują w Google frazy takie jak:
Poniższa ulotka opisuje te choroby, wskazując ich charakter, wiek pojawienia się oraz dostępność testów genetycznych.
Choroby oczu znane i przypuszczalnie dziedziczne (ECVO)
European College of Veterinary Ophthalmologists (ECVO) wyróżnia u Owczarka niemieckiego szereg chorób oczu znanych lub przypuszczalnie dziedzicznych. Poniżej znajdziesz opis każdej z nich, typowy wiek wystąpienia zmian oraz informacje o testach genetycznych (jeśli są dostępne).
1. Zwichnięcie chrząstki trzeciej powieki
Opis: przodozgięcie chrząstki trzeciej powieki („trzeciej powieki”); może być jednostronne lub obustronne i często występuje u szczeniąt.
Dziedziczenie: nieznane
Test genetyczny: ❌ brak
Wiek: zazwyczaj szczenięta
2. Przewlekłe zapalenie powierzchowne rogówki (Pannus)
Opis: przewlekłe zapalenie rogówki, związane z nadwrażliwością na promieniowanie UV i obciążeniem immunologicznym.
Dziedziczenie: nieznane
Test genetyczny: ❌ brak
3. Dystrofia rogówki (nabłonka i zrębu rogówki)
Opis: zmiany w rogówce powodujące miejscowe mętnienia, które mogą wpływać na jakość widzenia.
Dziedziczenie: nieznane
Test genetyczny: ❌ brak
4. Czerniak rąbka rogówki (Limbal melanoma)
Opis: guz barwnikowy na obrzeżu spojówki lub rogówki; może prowadzić do wtórnych zmian oka, utraty widzenia i gałki ocznej.
Dziedziczenie: nieznane
Test genetyczny: ❌ brak
5. Zaćma
Opis obejmuje dwa typy zaćmy:
Dziedziczenie: pierwszy typ — przypuszczalnie autosomalne dominujące, drugi — autosomalne recesywne.
Test genetyczny: ❌ brak rutynowych testów specyficznych
Wiek:
- wrodzona: objawy mogą być widoczne już w młodym wieku
- korowa: rozwija się zwykle po 2–5 roku życia
Objawy: mętne soczewki, pogorszenie ostrości widzenia
6. Postępująca atrofia siatkówki (PRA)
Opis: dziedziczna degeneracja siatkówki prowadząca do stopniowej utraty wzroku.
Dziedziczenie: autosomalne recesywne
Test genetyczny: ❌ brak specyficznych rutynowych paneli dla tej rasy
Wiek: najczęściej 2–8 lat
Objawy: początkowo pogorszenie widzenia w słabym świetle, z czasem problemy z widzeniem w dzień prowadzące do całkowitej ślepoty
7. Hipoplazja tarczy nerwu wzrokowego
Opis: nieprawidłowo rozwinięta tarcza nerwu wzrokowego, która może wpływać na przewodzenie sygnałów wzrokowych. Najczęściej związana ze ślepotą w danym oku.
Dziedziczenie: nieznane
Test genetyczny: ❌ brak
8. Zbyt mała tarcza nerwu wzrokowego (micropapilla)
Opis: niewielka tarcza nerwu wzrokowego; zmiana rozwojowa. Widzenie najczęściej prawidłowe.
Dziedziczenie: nieznane
Test genetyczny: ❌ brak
9. Degeneracja czopków / Achromatopsia
Opis: choroba siatkówki skutkująca zaburzeniem widzenia dziennego, widzenia barw i zmniejszoną ostrością wzroku.
Dziedziczenie: autosomalne recesywne
Gen / marker test: CNGA3 — możliwy test genetyczny
Wiek: objawy zwykle ujawniają się we wczesnym okresie życia
Objawy chorób oczu u owczarka niemieckiego – kiedy reagować
Opiekunowie często wyszukują pytania takie jak:
Uwaga na poniższe objawy, które powinny skłonić do wizyty okulistycznej:
✔ zaczerwienienie lub ból oka
✔ mętne oko lub plamy w rogówce/soczewce
✔ pogorszone widzenie po zmroku
✔ nagła zmiana zachowania związana z widzeniem
✔ nadmierne mrużenie lub łzawienie
Każdy z tych objawów wymaga konsultacji okulistycznej.
Testy genetyczne – co jest dostępne?
✔ CNGA3 (achromatopsia) – test genetyczny dostępny
Testy genetyczne pomagają hodowcom określić status zdrowotny psa, ale nie zastępują badania okulistycznego ECVO.
Badania okulistyczne ECVO – dlaczego są ważne
Badanie okulistyczne ECVO to profesjonalna ocena oczu wykonana przez okulistę weterynaryjnego zgodnie z międzynarodowymi standardami, obejmująca m.in.:
✔ ocenę przedniego i tylnego odcinka oka
✔ ocenę siatkówki i nerwu wzrokowego
✔ wykrycie zmian dziedzicznych i nabytych
Zaleca się:
Badanie ECVO może wykryć zmiany wcześniej niż staną się klinicznie widoczne.
Jak dbać o oczy owczarka niemieckiego?
lek.wet. Natalia Kucharczyk ESE ECVO