Pudel (toy, miniaturowy, średni i standard) to rasa znana ze swojego temperamentu, inteligencji i charakterystycznej sierści. Niestety, jak wiele ras, ma także specyficzne predyspozycje do chorób oczu — zarówno tych wrodzonych, jak i dziedzicznych. Wczesne wykrycie zmian wzrokowych może znacząco poprawić komfort życia psa i zapobiec postępowi utraty wzroku.
Opiekunowie często wpisują w Google frazy takie jak:
Dziedziczne i podejrzane choroby oczu u pudli (ECVO)
European College of Veterinary Ophthalmologists (ECVO) wyróżnia u pudli szereg chorób oczu znanych lub przypuszczalnie dziedzicznych. Poniżej znajdziesz opis każdej z nich, typowy wiek wystąpienia zmian oraz informacje o testach genetycznych (jeśli są dostępne).
1. Mikroftalmia (Microphthalmia)
Co to jest: Wrodzona wada polegająca na nieprawidłowo małej gałce ocznej. Często towarzyszą jej inne wady rozwojowe oka.
Dziedziczenie: nieznane
Test genetyczny: ❌ brak
Wiek wystąpienia: obecna od urodzenia
2. Rzęsy dwurzędowe
Co to jest: Nieprawidłowe rzęsy wyrastające z brzegu powieki, które mogą drażnić rogówkę.
Dziedziczenie: nieznane
Test genetyczny: ❌ brak
Wiek: młode i dorosłe psy
Objawy: łzawienie, mrużenie oczu, zaczerwienienie
3. Zarośnięcie punktów łzowych
Co to jest: Wrodzona wada układu łzowego polegająca na niedrożności punktów łzowych.
Dziedziczenie: nieznane
Test genetyczny: ❌ brak
Wiek: obecna od urodzenia Objawy: przewlekłe łzawienie, zacieki pod oczami
4. Corneal dystrophy – epithelial (dystrofia rogówki)
Co to jest: Zmiany w rogówce prowadzące do jej zmętnienia.
Dziedziczenie: przypuszczalnie autosomalne recesywne
Test genetyczny: ❌ brak
Wiek wystąpienia:
* ok. 1 roku życia (toy i miniaturowe)
* 6–10 lat (miniaturowe i średnie)
Objawy: mętne plamki w rogówce, czasem dyskomfort oka
5. Przetrwała błona źreniczna (PPM)
Co to jest: Pozostałości naczyń płodowych w obrębie źrenicy.
Dziedziczenie: nieznane
Test genetyczny: ❌ brak
Wiek: obecne od urodzenia W wielu przypadkach zmiana nie powoduje problemów ze wzrokiem.
6. Jaskra
Co to jest: W rasie pudel jaskra często związana jest z wąskim kątem przesączania i nieprawidłową budową więzadła grzebieniowego.
Dziedziczenie: nieznane
Test genetyczny: ❌ brak
Objawy: silny ból oka, zaczerwienienie, powiększenie gałki ocznej, nagła utrata wzroku
7. Zaćma
Opis: Zaćma polega na zmętnieniu soczewki oka. W rasie pudel najczęściej opisywana jest zaćma korowa lub jądrowa, która może występować u wszystkich odmian rasy. Odmiany rasy: toy, miniature, medium, standard
Dziedziczenie: nieznane
Test genetyczny: ❌ brak
Objawy: mętna lub biała soczewka, pogorszenie widzenia, potykanie się o przedmioty, niechęć do poruszania się w ciemności
8. Postępujący zanik siatkówki (PRA – prcd)
Opis: Postępująca degeneracja siatkówki prowadząca do utraty wzroku. W tej rasie występuje forma prcd-PRA.
Wiek wystąpienia objawów: od około 3 roku życia
Odmiany rasy: toyminiaturestandard
Dziedziczenie: autosomalne recesywne
Test genetyczny: dostępny prcd test DNA
Objawy: pogorszenie widzenia w nocy, rozszerzone źrenice, stopniowa ślepota
9. Postępujący zanik siatkówki – rcd4 (poźny początek)
Opis: Druga forma PRA występująca u pudli — rcd4-PRA. Jest to późno ujawniająca się postać degeneracji siatkówki.
Wiek wystąpienia objawów: zwykle 10–12 lat
Odmiany rasy: miniature, medium, standard
Dziedziczenie: autosomalne recesywne
Test genetyczny: dostępnyC2orf71 test DNA
10. Degeneracja czopków / Cone degeneration – day blindness / retinal degeneration (Achromatopsia)
Opis: Degeneracja czopków siatkówki powodująca ślepotę dzienną u szczeniąt, która z czasem przechodzi w degenerację siatkówki.
Odmiana rasy: standard poodle
Wiek wystąpienia: objawy już u szczeniąt
Dziedziczenie: autosomalne recesywne
Test genetyczny: DB/RD test
Objawy: światłowstręt, słabe widzenie w jasnym świetle, postępujące pogorszenie widzenia
11. Hypoplazja tarczy n. wzrokowego i micropapilla
Opis: Nieprawidłowy rozwój nerwu wzrokowego prowadzący do ślepoty lub zaburzeń reakcji źrenic.
Odmiany rasy: miniature, toy
Dziedziczenie: nieznane
Test genetyczny: ❌ brak
Objawy: zaburzenia reakcji źrenicy, słabe widzenie lub ślepota, nieprawidłowy wygląd tarczy nerwu wzrokowego
Objawy chorób oczu u pudla – kiedy iść do okulisty?
Opiekunowie najczęściej wpisują pytania:
Objawy alarmowe:
✔ mętność oka
✔ nadmierne łzawienie
✔ zaczerwienienie oka
✔ pogorszenie widzenia
✔ częste mruganie lub tarcie oczu
Każdy z tych objawów powinien skłonić do wizyty u lekarza weterynarii lub okulisty weterynaryjnego.
Testy genetyczne – które są dostępne u pudla?
Najważniejszy dostępny test DNA:
PRA (prcd-PRA) – pozwala wykryć psy chore i nosicieli mutacji. Dostępny jest też dla Degeneracji czopków.
Brak rutynowych testów genetycznych dla większości innych chorób z listy ECVO. Dlatego badania okulistyczne są kluczowe w profilaktyce zdrowotnej.
Badania ECVO – dlaczego są ważne?
Badanie okulistyczne zgodne ze standardem ECVO umożliwia:
ECVO zaleca regularne badania oczu u psów ras predysponowanych do chorób okulistycznych.
Jak dbać o oczy pudla?
lek. wet. Natalia Kuchraczyk ESE ECVO