Zespół suchego oka u psów - przyczyny, diagnostyka i możliwości postępowania.

Zespół suchego oka to schorzenie, które charakteryzuje się nieprawidłową ilością, bądź jakością łez. Prawidłowy przedrogówkowy film łzowy jest niezbędny do utrzymania zdrowia oczu, pełni kluczową rolę w odżywianiu i ochronie struktur gałki ocznej i jej przydatków. Nieprawidłowa ilości łez lub ich zła jakość prowadzi do dyskomfortu zwierzęcia, ale także do szeregu zaburzeń i powikłań. 

Przyczyny:

1. Reakcja autoimmunologiczna - najczęstsza przyczyna zespołu suchego oka u psów - dochodzi do niszczenia komórek nabłonka gruczołów łzowych
   
   
2. Polekowe - uszkodzenie przez stosowanie leków np.sulfonamidy, atropina, etodolak 
   
   
3. Pozabiegowe - średni czas wystąpienia objawów suchego oka po usunięciu gruczołu III powieki to 4,5 roku. Zaleconą metodą chirurgiczną leczenia wypadniętego gruczołu III powieki jest jego wyszycie, a nie usunięcie. 
   
   
4. Wrodzone - wrodzony niedorozwój gruczołu występuje u psów ras miniaturowych jak: Yorkshire terrier, maltańczyk, mops, chihuahua 
   
   
5. Zakaźne - przebycie chorób zakaźnych takich jak nosówka, leiszmania, przewlekłe zakażenia wirusowe zapalenie spojówek 
   
   
6. Neurogenne - odnerwienie gruczołu w przypadku dysfunkcji nerwu twarzowego bądź trójdzielnego 
   
   
7. Zanik starczy - występuje u psów powyżej 10 roku życia 
   
   
8. Promieniowanie - radioterapia okolicy głowy wypływa na niszczenie gruczołu łzowego 

Diagnostyka:

Pierwsze podejrzenie zespołu suchego oka pada już we wstępnym badaniu okulistycznym. Podejrzenie spowodowane objawami takimi jak:

• gęsta wydzielina o charakterze śluzowym/śluzowo-ropnym - jest to najbardziej stały i charakterystyczny objaw choroby 
• kurcz powiek - blepharospam - występuje na skutek tarcia powiekami po suchej powierzchni rogówki 
• Zmiany rogówki takie jak - waskularyzacja, pigmentacja, suchość i wtórne owrzodzenia 
• Suche nozdrze po stronie oka dotkniętego schorzeniem - znacznie wyrażone zwłaszcza przy neurogennym zespole suchego oka 
• Przewlekły obrzęk i przekrwienie spojówek 

Testy dodatkowe:

2 podstawowe i najczęściej wykonywane przez lekarzy klinicystów testy to: 

1. Test łzowy Schirmera ( STT ) - prawidłowa wartość testu Schirmera wynosi pow 15 mm/min.  Należy pamiętać jednak, że pacjent z wynikiem pomiędzy 10-15 mm/min jest podejrzewany o występowanie zespołu suchego oka. 
   Test polega na delikatnym wprowadzeniu do worka spojówkowego specjalnej bibułki z podziałką i odczytanie wyniku po minucie. Przed wykonaniem testu nie należy podawać kropli do oczu. 
   
   
2. Czas przerwania filmu łzowego (TFBUT ) - prawidłowy wynik wynosi ok 15-20 s.  Test polega na zapuszczeniu do worka spojówkowego 1% roztworu fluoresceiny i za pomocą światła kobaltowego ocenia się stabilność filmu łzowego (pojawienie się czarnych linii “złamania” filmu łzowego). 
   

Leczenie

Najważniejszą informacją na temat leczenia zespołu suchego oka jest informacja o konieczności przewlekłego leczenia. Na stałe ustąpić mogą jedynie przypadki związane z zespołem suchego oka polekowym, związanym z chorobami układowymi oraz te związane z urazem okolicy oczodołu. Pozostałe przypadku wymagają ścisłej współpracy lekarza weterynarii, opiekuna zwierzęcia oraz samego zwierzęcia. 

1. Terapia farmakologiczna - u większości pacjentów konsekwentne stosowanie leków pozwala na satysfakcjonującą kontrolę procesu chorobowego.
   W leczeniu stosujemy głównie leki, które pobudzają naturalne wydzielanie łez. Wspomagająco stosujemy substytuty przedrogówkowego filmu łzowego, które odgrywają ważną rolę w poprawianiu stanu oczu leczonych pacjentów.
   
   
2. Postępowanie chirurgiczne - w przypadkach kiedy pacjent nie odpowiada na leczenie farmakologiczne w określonym czasie można rozważyć chirurgiczną transpozycję przewodu ślinianki przyusznej. Zespół suchego oka u psów to poważne schorzenie, które wymaga wczesnej diagnostyki i leczenia. Wczesne wykrycie i odpowiednia terapia mogą znacząco poprawić jakość życia i zapobiec powikłaniom. 

lek. wet. Karolina Kościańska