Jamnik to jedna z ras o udokumentowanej predyspozycji do chorób oczu o podłożu genetycznym, szczególnie chorób siatkówki prowadzących do utraty wzroku. Zgodnie z danymi European College of Veterinary Ophthalmologists, u jamników występuje kilka istotnych schorzeń, które mogą rozwijać się stopniowo i początkowo być trudne do zauważenia.
Opiekunowie często wpisują w Google:
Poniżej znajdziesz dokładne omówienie chorób oczu zgodnie z ECVO.
Dziedziczne i przypuszczalne choroby oczu u jamnika (ECVO)
Europejskie Kolegium Okulistów Weterynaryjnych (ECVO) wymienia u rasy jamnik liczne znane i przypuszczalnie dziedziczne schorzenia oczu.
1. Microphthalmos i liczne anomalie oka
Co to jest: nieprawidłowy rozwój gałki ocznej - jest ona zbyt mała i może mieć nieprawidłowo rozwinięte struktury wewnątrzgałkowe.
Związane jest to z genem merle; obejmuje:
Dziedziczenie: nieznane
Test genetyczny: brak
Wiek: wrodzone
2. Entropium (dolna powieka)
Co to jest: Podwinięcie powieki – częstsze u:
Dziedziczenie: nieznane
Test genetyczny: brak
3. Dermoid
Co to jest: Obecność tkanki skórnej na powierzchni oka (rogówka/twardówka)
Dziedziczenie: autosomalne recesywne
Test genetyczny: brak
4. Przewlekłe zapalenie rogówki - Chronic superficial keratitis
Co to jest: choroba o tle autoimmunologicznym powodująca zapalenie i zmiany w strukturze rogówki (możliwe ograniczenie widzenia)
Wiek: 2–3 lata
Predyspozycja: jamniki długowłose i szorstkowłose
Dziedziczenie: nieznane
Test genetyczny: brak
5. Punktowe zapalenie rogówki - Punctate keratitis
Co to jest: Drobne, punktowe zmiany na rogówce związane z miejscowym zapaleniem.
Wiek: 1,5–4 lata
Predyspozycja: głównie jamniki długowłose
Dziedziczenie: przypuszczalnie autosomalne recesywne
6. Dystrofia rogówki – nabłonkowa/stromalna/śródbłonkowa
Co to jest: choroba zaczyna się obrzękiem rogówki, który stopniowo obejmuje całą rogówkę powodując ograniczenie pola widzenia. Może przebiegać z bolesnością oka. Wiek: 9–11 lat
Dziedziczenie: nieznane
Test genetyczny: brak
7. Syndrom skórno-naczyniówkowy - Uveodermatologic syndrome
Co to jest: Choroba autoimmunologiczna obejmująca oczy i skórę, powoduje ślepotę i ból
Dziedziczenie: nieznane
Test genetyczny: brak
8. Zaćma
Co to jest: zmętnienie soczewki, które powoduje ślepotę.
Dziedziczenie: nieznane
Test genetyczny: brak
9. Postępujący zanik siatkówki - Progressive Retinal Atrophy (PRA)
1. Cone-Rod Dystrophy (CORD1)
2. Klasyczna forma PRA
10. Degeneracja siatkówki - Retinal degeneration – day blindness (CRD, wrodzona ślepota dzienna)
Co to jest: wrodzona utrata widzenia dziennego, dotyczy jamników szorstkowłosych
Dziedziczenie: autosomalne recesywne
Gen: NPHP4
Test genetyczny: TAK
11. Lipofuscynoza neuroceroidalna - Neuronal ceroid lipofuscinosis (NCL2)
Co to jest: choroba neurodegeneracyjna, retinopatia z odwarstwieniem siatkówki (u ok. 65% psów)
Rasa: jamniki długowłose
Dziedziczenie: autosomalne recesywne
Gen: TPP1
Test genetyczny: TAK
Inne choroby zgłaszane (ECVO – „reported”)
Objawy chorób oczu u jamnika - najczęściej opiekunów martwi:
Objawy:
✔ pogorszenie widzenia po zmroku
✔ mętność oka
✔ zaczerwienienie
✔ łzawienie
✔ zmiany na rogówce
Testy genetyczne – podsumowanie
Dostępne:
Badania okulistyczne ECVO
✔ wykrywają choroby dziedziczne
✔ kluczowe w hodowli
✔ pozwalają wykryć choroby zanim pojawią się objawy
zalecenie:
lek. wet. Natalia Kucharczyk ESE ECVO